Nadpotliwość

Pocenie się jako naturalny proces termoregulacyjny organizmu jest jednym z najważniejszych sposobów utraty ciepła przez organizm. Czasem jednak z różnych powodów aktywność gruczołów potowych ulega rozchwianiu, co prowadzi w efekcie do utrzymującej się nadmiernej potliwości, nazywanej hyperhydrosis. Nadpotliwość to dość powszechny problem – dotyczy ok 2 -3 % populacji, częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Z uwagi na to, że nie istnieją fizjologiczne normy ilości wydzielanego potu zwykle rozpoznanie choroby związanej z nadpotliwością oparte jest na subiektywnym odczuciu człowieka. Osoby z nadmierną potliwością wydzielają pot w ilości znacznie większej niż jest to potrzebne do kontrolowania temperatury ciała. Nadpotliwość utrudnia wykonywanie codziennych czynności i może być przyczyną kłopotliwych sytuacji w życiu zawodowym lub towarzyskim. Rozróżniamy nadmierną potliwość pierwotną niezwiązaną z żadną uchwytną przyczyną medyczną oraz nadpotliwość wtórną, będącą wynikiem różnych chorób przewlekłych takich jak: choroby endokrynologiczne (cukrzyca, nadczynność tarczycy), choroby nowotworowe, gruźlica, choroby neurologiczne czy zaburzenia psychogenne. Przypuszcza się, że połowę przypadków nadmiernej potliwości powodują predyspozycje genetyczne, lecz trudno to zjawisko jednomyślnie oceniać, gdyż dokładne przyczyny nadmiernej potliwości wciąż pozostają do końca nieznane.
Obecnie w leczeniu nadpotliwości dłoni, stóp, i pach najskuteczniejszą metodą jest podanie toksyny botulinowej. Po wstrzyknięciu śródskórnym toksyna botulinowa oddziałuje na gruczoły potowe zmniejszając ilość wytwarzanego potu.

Opis zabiegu

Zabieg polega na punktowym ostrzykiwaniu wybranych miejsc niewielką ilością preparatu, przy użyciu bardzo cienkiej igły. Do ostrzykiwania wybiera się oczywiście miejsca o zwiększonej potliwości takie jak: pachy, dłonie czy stopy. W celu zapewnienia pełnego komfortu, pacjentowi przed zabiegiem wykonuje się znieczulenie miejscowe.

Przeciwwskazania

Leczenie nadpotliwości jest niewskazane przy występowania określonych zaburzeń lub schorzeń:

  • zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (miastenia gravis, zespół Lamberta Eatona),
  • nadwrażliwość na składniki preparatu (albuminy ludzkie),
  • stosowanie następujących leków lub okres do 1 tygodnia od ich odstawienia: aminoglikozydy (streptomycyna, gentamycyna, amikacyna, kanamycyna itp.), aminochinolony (chlorochina, hydroksychlorochina), D-penicylamina (Cuprenil), cyklosporyna, tubokuraryna, pankuronium, galamina, sukcynylocholina, linkomycyna, tetracyklina, polimyksyna,
  • aktywne infekcje bakteryjne,wirusowe, grzybicze
  • ciąża i okres karmienia piersią,
  • łuszczyca w fazie zapalnej w miejscu zabiegu,
  • nowotworowe i przednowotworowe zmiany na skórze,
  • przerwanie ciągłości skóry w miejscu wykonywania zabiegu,
  • stany zapalne skóry

Przygotowanie do zabiegu

  • Usunięcie owłosienia (dzień przed zabiegiem).
  • W przypadku stóp wykonać pedicure.
  • Przygotować czyste ubrania, w przypadku stóp skarpetki, dłoni rękawiczki, pach bluzkę.

Wykonanie zabiegu

Przed podaniem leku aplikowane jest znieczulenie miejscowe, wobec czego zabieg jest bezbolesny. Polega on na śródskórnym podawaniu preparatu toksyny botulinowej w problemowy obszar. Są to zwykle pachy, dłonie lub stopy.

Postępowanie po zabiegu

Ze względu na znikomą inwazyjność zabiegu niwelowania nadpotliwości powrót do pełni sprawności jest szybki i prosty. Pacjent może powrócić do wykonywania codziennych czynności tuż po zabiegu. Przez dwa tygodnie odradza się nadwyrężać rąk w przypadku, gdy do kuracji poddawane były dłonie oraz unikać podnoszenia znacznych ciężarów powyżej wysokości głowy, gdy miejscem zabiegu były pachy. W okresie pierwszych 2 tygodni unikajmy spożywanie magnezu, który osłabia działanie botuliny. Przez dobę po zabiegu unikamy alkoholu. W przypadku stosowania zabiegu na dłonie pamiętajmy, że jakiś czas po zabiegu będzie działać znieczulenie. Przez ok dwie godziny po wszystkim możemy mieć problemy z zapięciem swetra, kurtki czy otworzeniem drzwi. Warto, zatem przybyć na zabieg z drugą osobą, która w początkowym czasie po zabiegu pomoże nam póki mamy odrętwiałe od znieczulenia dłonie.

Częstotliwość

Efekt zabiegu utrzymuje się przez 6-12 miesięcy, po których należy zabieg powtórzyć.

Efekty uboczne

Czasami obserwuje się miejscową bolesność, niewielki świąd ustępujący po kilku godzinach. Po zabiegach leczenia nadpotliwości obserwowano też czasem wyrównawcze pocenie innych okolic ciała mijające zwykle po kilku tygodniach.
Przy leczeniu nadpotliwości dłoni w kilka dni po zabiegu obserwowano przejściowe osłabienie siły mięśniowej, polegające na niemożności odwodzenia, zwłaszcza piątego palca, rzadziej kciuka i wykonania silnego uścisku dłoni. Te drobne objawy uboczne leczenia zupełnie nie przeszkadzały w wykonywaniu codziennych zajęć. Stan taki może okazać się jednak nie do zaakceptowania u osoby wykonującej manualne czynności precyzyjne np. pianisty, chirurga.

Zalety

Zabieg bardzo efektywny, dobrze tolerowany i bezpieczny.

Problemy jakie rozwiązuje zabieg

Zabieg czasowo niweluje problem nadmiernej potliwości. Efekt terapeutyczny uzyskany zwykle w ciągu tygodnia utrzymuje się od 3 do 14 miesięcy, a redukcja wydzielania potu wynosi około 80%.

Alternatywne zabiegi

  • leczenie nadpotliwości metodami chirurgicznymi (w przypadku nadmiernej potliwości pach – liposukacja lub wyłyżeczkowanie gruczołów potowych z okolic pach)
  • sympatektomia pnia współczulnego – aktualnie dostępna jest metoda endoskopowa tzw. ETS (endoscopic thoracic sympathectomy) resekcją (wycięciem) gruczołów potowych dołów pachowych oraz metodą sympatektomii (odnerwienie gruczołów potowych).